| |
Jetse Batelaan is een buitengewoon talent wiens ster de afgelopen twee jaar als een komeet omhoog is geschoten. Hij ontving verschillende prijzen voor zijn voorstellingen die zonder uitzondering fysiek, zeer beeldrijk, maar ook verhalend zijn. Juist die combinatie maakt zijn werk onalledaags. Hoofd, een productie Bij het Ro Theater ging vorige week in première. Het decor is een strakke, smetteloze ziekenhuiszaal. We zien verschillende mensen op bezoek gaan bij hun dierbare die op sterven ligt. De bezoekers dragen allemaal een pop die de kleren draagt van andere bezoekers. Dit treffende beeld doet je beseffen dat wij mensen allemaal in het zelfde schuitje zitten. We krijgen allen met de dood te maken en moeten dat allemaal op een of andere manier verwerken. De voorstelling heeft weinig tekst, maar elk woord is juist geplaatst. De dialoogjes zijn afgemeten en herkenbaar. De voorstelling is traag en verstild, het belangrijkste kenmerk van Batelaans werk. Die verstilling buit hij fraai uit. Zo is er een scène waarin een van de bezoekers een plastic koffiebekertje plaatst in een ander bekertje, dat nog halfvol is. De druppelende koffie op de vloer maakt een bijna hels kabaal. “Dat bedenk je niet van te voren. Dat ontstaat tijdens het maken. Natuurlijk heb ik wel duidelijke uitgangspunten als we beginnen te repeteren, maar ik haal ook veel uit mijn acteurs.” Batelaans theatertaal is pure poëzie. Dat begint al bij de prachtige titels van zijn voorstellingen. Pas als zaagsel krijgt een boom applaus verhaalt over een leeuwentemmer die niet meer weet hoe hij zijn dieren in bedwang kan houden. In 'Toe vader, drink' laat hij liefdevolle vaders zien die regelrecht op het ongeluk afstevenen. Bij Max maakte hij een productie voor kinderen, 'Voorstelling waarin hopelijk niets gebeurt'. Zijn werkproces begint met een wit vel papier. “Dat is altijd het moeilijkste, een beginpunt vinden van waaruit je een verhaal kan gaan vertellen. Het is een gevecht met mezelf. In zo’n periode kan ik makkelijk in paniek raken als ik denk dat het niet lukt. Inmiddels weet ik dat ik die paniek nodig heb om iets tot stand te brengen. Het is een soort emotionele afbraak van mezelf. Het is paradoxaal dat je eerst iets moet bedenken waarvoor je afzondering nodig hebt en zelfs een zeker autisme noodzakelijk is om daarna via een wankel evenwicht contact te maken. Je moet immers je idee overdragen. Eerst aan de acteurs, technici, decorontwerpers en daarna natuurlijk aan het publiek.” 'Hoofd' is zijn eerste voorstelling bij een groot gezelschap. “Dat is heel luxe, ik kreeg drie fulltime technici. Ik heb tijdens het maakproces niet eens een hamer in mijn handen gehad.” De samenwerking beviel goed en krijgt een vervolg. “Hoe precies weten we nog niet, maar we zijn met elkaar in gesprek.” Ook al is hij pas 29, velen zien in Batelaan een potentiële artistiek leider van een groot toneelgezelschap. Batelaan wil dat graag, liefst samen met Lotte van de Berg, een regisseur met wie hij zich sterk verwant voelt. “Het trekt me heel erg aan, maar ik moet zelf mijn eerste voorstelling in de grote zaal nog maken, ik hoop binnen twee jaar. Lotte en ik praten regelmatig over een eigen gezelschap. Het gaat er vast van komen.”
|
|