|
|
| |
Tragikomische roman Don Duyns over theatermakers |
|
| |
Toneelauteur Sam Molenaar gaat met een gelegenheidsgezelschap van ervaren en beginnende acteurs zijn nieuwste toneeltekst Geluk ensceneren. Sam is rond de veertig en wordt tijdens het repetitieproces voortdurend overmand door besluiteloosheid. Zijn relatie met zijn vriendin wankelt en Sam twijfelt zeer aan zijn capaciteiten als regisseur. Het repetitieproces verloopt moeizaam. Geldgebrek, heftige meningsverschillen en weglopende spelers bepalen.de sfeer. |
|
|
|
|
| |
Buigen is het derde boek van Don Duyns (1967), eerder verschenen van hem Een gelukkige jeugd en Dertig en nu? Maar hij is vooral toneelauteur. Met ruim veertig toneelstukken is hij een van de meest productieve toneelschrijvers in Nederland. Tien jaar maakte Duyns deel uit van het Utrechtse gezelschap Growing up in Public waarvoor hij ook regisseerde. Sinds vier jaar concentreert hij zich op het schrijven. Jaarlijks maakt hij vier of vijf toneelstukken. Hij verkeert hij in de luxe positie dat bijna alles wat hij schrijft ook daadwerkelijk wordt opgevoerd.
In Buigen zijn we getuige van het proces dat zich afspeelt vanaf de eerste repetitiedag tot net na de première. Buigen is geschreven in de ik-vorm. Dat heeft als voordeel dat de lezer, ook vanwege de gehanteerde lichte en humoristische stijl, makkelijk het verhaal binnengezogen wordt. Het biedt een niets ontziende kijk op de eigenaardigheden van acteurs, subsidieperikelen, het gevecht tussen geldgebrek en kwaliteit en de moeizame verhoudingen in een ad hoc gezelschap. Duyns maakt zo de lezer op aantrekkelijke wijze deelgenoot van het alledaagse leven van de uitvoerende kunstenaar en zijn zielenroerselen. Voor wie bekend is met de praktijk van het theater in het circuit van makers die net genoeg geld bij elkaar kunnen harken om te overleven, is Buigen zeer herkenbaar. Voor wie daar niets vanaf weet, biedt het een zeer realistische inkijk in het bestaan van theatermakers in het kleine circuit. ”De meeste acteurs lezen naast hun eigen tekst zo min mogelijk. Woorden vormen hun natuurlijke vijand, een vervelende tekstbrij die uit het hoofd geleerd moet worden, telkens weer. Een acteur is een leeg vat dat wordt volgepropt met taal, tot hij barst.” Juist vanwege de ik-vorm dringt de gedachte dat het boek autobiografisch is, zich sterk op. Sam Molenaar heeft een beroemde vader, net als Duyns zelf, die de zoon is van de befaamde documentairemaker Cherry Duyns. Ongetwijfeld is het boek een mix van fictie en eigen ervaringen. De openhartigheid van Sam Molenaar –en Duyns zelf?- als regisseur neemt soms pijnlijke vormen aan. ”De twee wezens die in ondergoed voor me staan doven elk erotisch verlangen. Richard die zich met zijn extra kilo’s duidelijk niet op zijn gemak voelt, slaat stuurs zijn armen over elkaar. Masja schijnt nergens last van te hebben in haar zwarte lingerie en kijkt me uitdagend aan. ‘Nou, zeg het maar, meneer de regisseur’ zegt ze. De onderliggende gedachte is duidelijk. Jij weet het niet, jij hebt het nooit geweten en je zult het ook nooit weten. Je hebt geen idee, je lult maar wat en hoopt dat wij dat niet merken.” Buigen bevat vele rake observaties en laat zich snel lezen. Het komt niet vaak voor dat een uitvoerende kunstenaar zo uitvoerig zijn eigen beroepspraktijk beschrijft. Dat Duyns dat dan ook nog eens met zo veel zelfspot doet, maakt dit boek aanbevelenswaardig.
|
|
|
|
|
| |
|
|
| |
|
|
|
|
|
Welkom op mijn weblog. Ik houd me bezig met journalistiek en marketing in de podiumkunsten. Ik schrijf voor Het Financieele Dagblad, Haarlems Dagblad, Kracht van Cultuur, Heaven Popmagazine en ben eindredacteur voor een tijdschrift over internationaal cultuurbeleid: SICA Magazine. Op deze verzamelplaats voor mijn teksten wil ik ervaringen delen. Reacties krijg ik graag op jos[at]josschuring.nl. Informatie over mijn andere werkzaamheden staat op